in ,

Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…

Wall Street, ABD’de, New York’ta, Manhattan’ın güneyinde, ülkenin önde gelen bazı finans kuruluşlarının toplandığı sokak. Refah dönemlerinde ise kısa sürede zengin olmanın yolunu simgeler hale geldi. 1929’da ABD menkul kıymetler piyasasının çökmesinden sonra da ekonomiyi altüst edecek kadar güçlenmiş olan vurguncuların kalesi olarak görülmeye başladı. 

Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…
Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…

Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…

Wall Street, ABD’de, New York’ta, Manhattan’ın güneyinde, ülkenin önde gelen bazı finans kuruluşlarının toplandığı sokak. Refah dönemlerinde ise kısa sürede zengin olmanın yolunu simgeler hale geldi. 1929’da ABD menkul kıymetler piyasasının çökmesinden sonra da ekonomiyi altüst edecek kadar güçlenmiş olan vurguncuların kalesi olarak görülmeye başladı.

Biraz geçmişe gidip Wall Street’in bilinmeyen hikayesi hakkında bilgi sahibi olmaya ne dersiniz? İşte Wall Street ve ardındaki son derece korkutucu hikaye…

Paranın asla uyumadığı yer olarak bilinen Wall Street hikayesi ile herkesi şaşırtmayı başarıyor. Günümüzde finans merkezi olan bu sokak, geçmişte çok daha farklıydı. Manhattan 17. yüzyılda Avrupa’dan gelen Hollandalı göçmenlerin sahip olduğu ve yaşadığı bir yerdi. Ancak bir süre sonra Kızılderililer, Hollandalıların olan Manhattan’a geldiler ve burada yaşamaya başladılar. Hollandalı vali Kieft bir gece adamlarını Kızılderilileri öldürmesi için gönderdi ve nüfusun çoğu katledildi. Kurtulan kişiler ise hikayeyi yaydı. Bu olay geride kalan tüm Kızılderili kabilelerini kışkırttı. Kısa bir süre sonra ise öfkeli Kızılderililerden korunmak için tahta parmaklıklardan oluşan bir çit dikildi.

Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…
Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…

1640’larda tahta çitler, kolonideki arazileri ve konutları gösteriyordu. Daha sonra Hollanda Batı Hindistan Kumpanyası adına çalışan Peter Stuyvesant, 1652’de esir olan Afrikalıları kullanarak bir duvar inşa etti. Bu duvar 710 metre uzunluğundaydı ve 4.6 metrelik kalaslardan oluşuyordu. Duvar, o zamanlar kıyı şeridi olan Pearl Street’te başladı ve Hint yolu Broadway’i geçip diğer kıyı şeridinde (bugünkü Trinity Place) sona erdi. Wall Street adı ise bu duvardan geliyor. Wall İngilizcede ‘duvar’, street ise ‘sokak’ anlamını taşıyor.

Bu dönemde tüccarlar hisse ve bono alıp satmak için farklı noktalarda toplanırdı. Wall Street aynı zamanda mal sahiplerinin, kölelerini günlük veya haftalık olarak kiralayabilecekleri bir pazar yeriydi. Duvar 1699’da kaldırıldı ve 1700’de yeni bir Belediye Binası inşa edildi.

Kölelik, 1626 yılında Manhattan’a getirildi fakat burası 1711’de şehrin ilk resmi köle pazarı oldu. Köle pazarı, Wall ve Pearl Streets’in köşesinde 1711’den 1762’ye kadar faaliyet gösterdi. Şehir, orada alınıp satılan her kişiye vergi uygulayarak köle satışından doğrudan yararlandı.

Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…
Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…

18. yüzyılın sonunda tüccarlar ve spekülatörler menkul kıymet ticareti yapmak için bir çınar ağacının altında toplanıyorlardı. Tüccarlar, 1792 yılında New York Borsası’nın kökeni olan Buttonwood Anlaşması’nı (Çınar Ağacı Anlaşması) yaptılar. İşte o gün Wall Street oluşmaya başladı. Anlaşmanın amacı, piyasayı bir komisyon yapısıyla daha “yapılandırılmış” ve “manipülatif açık artırmalar olmadan” yapmaktı. Anlaşmayı imzalayan kişiler, birbirlerinden standart bir komisyon oranı tahsil etmeyi kabul etti. İmzalamayan kişiler de katılabiliyordu, ancak bu durumda işlem için daha yüksek bir komisyon vermeleri gerekiyordu.

Wall Street, 19. yüzyılda çok farklı bir bölgeye dönüştü. Yıldan yıla konut ve işletmelerin sayısı arttı. Hal böyle olunca iş dünyası ağırlık kazanmaya başladı. 19. yüzyılın başlarında Erie Kanalı’nın açılması, New York için iş dünyasında yükselmek anlamına geliyordu. Çünkü bu, Great Lakes’teki (Büyük Göller) limanlara iç su yollarından doğrudan erişimi olan tek büyük doğu limanıydı. Böylece Wall Street, “Amerika’nın para başkenti” oldu.

Tarihçi Thomas Kessner’e göre, 1860 ile 1920 arasında ekonomi “tarımdan sanayiye, sanayiden finansa” değişti ve New York bu değişikliklere rağmen yükselişini sürdürdü. New York, Londra’dan sonra dünyanın en büyük ikinci finans başkentiydi.

Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…
Wall Street Hikayesi İle Herkesi Şaşırtıyor…

İş yazarı John Brooks, Once in Golconda adlı kitabında 20. yüzyılın başlangıcının Wall Street’in en parlak dönemi olduğunu yazdı. Fakat çok inişli çıkışlı geçen bir asırdı. Wall Street, hükümet yetkilileriyle değişken ilişkiler yaşadı. Örneğin 1913’te yetkililer, 4 dolarlık bir hisse devir vergisi önerdiğinde hisse senedi memurları protesto etti. Bunun gibi pek çok olay ve protesto yaşandı. Eylül 1929 borsanın zirvesiydi ama ilerleyen aylarda düşüş yaşandı. Büyük Buhran her yeri ve herkesi çok kötü etkiledi.

Wall Street, 1940’larda durgundu. Büyüyen ulusal ekonomi ve refah, 1960’larda borsanın toparlanmasını sağladı. Vietnam Savaşı’nın ardından 1970’lerin başlarında bazı düşüşler yaşandı. 1973’te finans topluluğu, hükümetin geçici yardımını teşvik eden 245 milyon dolarlık toplu zarar bildirdi. 1987’de borsa düştükten sonra gelen kısa süreli durgunlukta 100.000 kişi işini kaybetti. 1990-91 ekonomik durgunluğuna şehir merkezindeki ofislerin boş olması damga vurdu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ressam Vincent Van Gogh Şizofren Mi Yoksa Bir Dahi Mi?

Ressam Vincent Van Gogh Şizofren Mi Yoksa Bir Dahi Mi?

Gönüllerin Analisti İşte Karşınızda, GEERT HOFSTEDE

Gönüllerin Analisti İşte Karşınızda; GEERT HOFSTEDE